Przysłowia rycerskie
Ostatnia aktualizacja: 06 marca 2001
Opracował: Maciej Dzierżek
Przysłowia i powiedzonka stały się nieodłącznym elementem naszej kultury. Przedstawiam więc zbiór przysłów o bardzo różnej tematyce. Wszystkie jednak są powiązane z kulturą rycerską. Najlepsze wyróżniłem pogrubioną czcionką, ale pamiętajcie, iż jest to ocena bardzo subiektywna. - Bagnetami można wojować, ale na bagnetach nie można usiedzieć.
- Bić, aż będzie w niebie słychać.
- Bić, ile wlezie.
- Bić się dobrze w wielkiej kupie, a jeść w małej.
- W małej kompanii pij, w dużej się bij.
- Bij się choćby z diabłem, aby w dobrej sprawie.
- Bity, ale syty.
- Dzielnie bił, tęgo pił, ale Boga kochał.
- Kiedy nie biją, to jeszcze nie boli.
- Kto bije, bywa też i bity.
- Jak kto chce kogo bić, musi koniecznie i sam przy tym być.
- Kto dobrze kocha, ten tęgo bije.
- Bitwa nie pokój, śmierć nie życie.
- Gdzie nie masz przeciwnika, tam i bitwy nie masz.
- Przed bitwą nie trąb wygranej.
- Bohatera poznaje się tylko na wojnie, mędrca w gniwie, a przyjaciela w potrzebie.
- Jaką bronią wojujesz, od takiej zginiesz.
- Broń pewna, żona gładka - rozkosz doczesna.
- Daj, Boże dobrą broń mieć, ale i dja nigdy jej nie użyć.
- Gdzie wielu dowódców, tam bitwa przegrana.
- Z drużyną i cierpieć miło.
- Zła drużyna zepsuje dobrgo syna.
- Tego tylko z działa zabiją, kogo piorun ma zabić.
- Hetmanem wojsko stoi.
- Jaki hetman, taki żołnierz.
- Lepsze wojsko jeleni pod lwem hetmanem niż wojsko lwów pod jeleniem.
- Honor jak papier, gdy raz się splami, to już go nie wyczyścisz.
- Honor nie szpeci godnego ani godny honoru.
- W dobrej kompanii godzin nie rachują.
- W kompanii i tchórz bywa śmiały.
- Choć bez kontusza, ale dzielna dusza.
- Kruszyć kopie.
- Męstwo hartuje się ranami.
- Prawdziwe męstwo zna niebezpieczeństwo.
- Nie liczba bije, ale męstwo.
- Kto mieczem wojuje, od niego zginie.
- Szpetna rzecz, gdy kto ze srebrnej pochwy ołowianego miecza dobywa.
- Od piwa głowa się kiwa.
- Piwo bez chmielu, masło bez soli, koń bez ogona, kobieta bez cnoty - jednakową mają wartość.
- Pokornej głowy miecz nie siecze.
- Gdy rusznica z nagła huknie, nieraz dusza w ciele stuknie.
- Rusznica strzelca nie czyni.
- Musi to na Rusi, w Polsce jak kto chce.
- Jaki rycerz, taka szabla.
- Nie każdy to jest rycerz co pod zbroją albo pancerzem się kryje.
- Rycerz do butelki.
- Rycerz do kobiet.
- U dzielnego rycerza nie ma przymierza.
- Strzelić łatwo, trafić trudno.
- Ani do pióra, ani do szabli.
- Gdy ręka nie szermuje, szabla sama nie bije.
- Nie czyni żołnierza złota szabla.
- Siecz, synku, siecz, siecz, kiedy szabla ostra.
- Szabla szablę budzi.
- Szlachcic bez procesu jak ryba bez wody.
- Szlachcic herbu sarnia łapka.
- Szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie.
- Z tarczą albo na tarczy.
- Kto nie szuka wieczerzy, tego wieczerza nie szuka.
- Wieczerza skromna daje spokojne w nocy spanie.
- Lepszy wojak niż żebrak.
- Co wojna to nie jarmark.
- W czasie wojny prawa milczą.
- Hańba zacząć wojnę przy rycerskim pasie, a kończyć przy prostym powrozie.
Żródło: "Mądrej głowie dość... przysłowie." Oficyna Wydawnicza "Stopka", Łomża 1992 |